Notatki, posty i przemyślenia o web developmencie.https://adrianzawadzki.dev/pl-plhttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/writing-to-understand/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/writing-to-understand/Czujesz, że rozumiesz closure - dopóki nie usiądziesz, żeby wytłumaczyć go krok po kroku. Wtedy pojawia się dziura. Psychologia poznawcza nazwała to złudzeniem głębi wyjaśnienia: nasze poczucie wiedzy jest systematycznie zawyżone, a widać to dopiero, gdy trzeba odtworzyć mechanizm. O tym, czemu pisanie - a najlepiej zbudowanie działającego dema - jest najlepszym sprawdzianem tego, co naprawdę wiesz.Sun, 28 Jun 2026 10:00:00 GMTthoughts-and-learninglearningwritinghabitshttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/big-o/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/big-o/Twój kod działa idealnie na dziesięciu elementach i zacina się na dziesięciu tysiącach - mimo że ani jedna linijka się nie zmieniła. Big-O nie mówi „jak szybko”, tylko „jak koszt rośnie, gdy rośnie ilość danych”. O tym, jak rozpoznać kształt tego wzrostu w zwykłym kodzie frontendowym - i jak zamienić pętlę w pętli na coś, co nie zwalnia przy dużej ilości danych.Sat, 27 Jun 2026 10:00:00 GMTalgorithmsbig-ocomplexitydata-structuresperformancehttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/engineering-decisions/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/engineering-decisions/Najlepsza technicznie decyzja może przegrać, bo przedstawiono ją w niewłaściwy sposób. Biznes nie kupuje „czystego kodu” - kupuje koszt, ryzyko i czas. O tym, jak przełożyć refactor, tech debt i „good enough” na te trzy miary - i kiedy „nie” jest właściwą odpowiedzią.Fri, 26 Jun 2026 10:00:00 GMTcareer-and-businesstech-debttrade-offsdecision-makingcommunicationleadershiphttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/streaming-over-http/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/streaming-over-http/Odpowiedź AI pojawia się stopniowo nie przez efekt wizualny, tylko przez streaming: ciało odpowiedzi HTTP jest strumieniem, więc serwer może odsyłać je kawałkami, a przeglądarka pokazywać każdy od razu. Na froncie czyta się to na dwa sposoby - prościutkim `EventSource` (SSE) albo elastycznym `fetch` ze strumieniem - i dokładnie tego drugiego używają pod spodem biblioteki do LLM-ów.Thu, 25 Jun 2026 10:00:00 GMTai-in-developmentstreamingssefetchhttpaihttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/where-cache-lives/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/where-cache-lives/Ta sama odpowiedź serwera może w jednej chwili leżeć w kilku cache'ach naraz - pamięci aplikacji, Service Workerze, cache HTTP, na CDN - a całą stronę trzyma jeszcze bfcache. Każdy ma innego właściciela i co innego go czyści, więc „wyczyść cache" trafia w jeden z nich, czasem w żaden. Zostaje pytanie, od którego zaczyna się każde takie debugowanie: która warstwa trzyma starą kopię i co ją unieważnia.Sun, 31 May 2026 10:00:00 GMTperformance-and-accessibilitycachingcdnbfcacheservice-workerperformancehttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/service-worker-cache-api/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/service-worker-cache-api/Wyłącz internet, odśwież stronę - a ona dalej działa. Stoi za tym Service Worker: osobny skrypt, który wchodzi między stronę a sieć i przechwytuje każde żądanie o plik, zanim trafi ono do serwera. To on decyduje, czy odpowiedzieć z sieci, z własnego cache (`Cache API`), czy po swojemu - a z tej jednej decyzji biorą się wszystkie strategie cache'owania, tryb offline i klasyczna pułapka 'po wdrożeniu user widzi starą wersję'.Sat, 30 May 2026 10:00:00 GMTperformance-and-accessibilityservice-workercache-apiofflinepwacachinghttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/http-caching/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/http-caching/Weź jeden plik `style.css` i prześledź jego dzień na działającej stronie: najpierw pobiera go przeglądarka, potem serwuje go z pamięci bez pytania serwera, później pyta serwer, czy jej kopia jest nadal aktualna, i zwykle dostaje samo potwierdzenie zamiast całego pliku, a po wdrożeniu nowej wersji pobiera go od nowa. Z tej jednej historii wychodzi cały HTTP caching - `Cache-Control`, `ETag`, `304` i `stale-while-revalidate`.Fri, 29 May 2026 10:00:00 GMTperformance-and-accessibilityhttpcachingcache-controletagperformancehttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/rendering-strategies/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/rendering-strategies/Cztery strategie renderowania nie są wyborem z menu, tylko decyzją per route: gdzie powstaje HTML i kiedy. Każda ma inny moment generacji, inny TTFB, inny koszt infrastruktury i inny stosunek 'świeże dane vs prędkość'. Rozkładam mechanikę czterech podejść i pokazuję, kiedy które ma sens.Thu, 28 May 2026 10:00:00 GMTtools-and-workflowrenderingssrssgisrcsrhttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/same-origin-and-cors/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/same-origin-and-cors/Same-origin policy (SOP) w przeglądarce blokuje kod JavaScript z jednej strony przed czytaniem danych z innej domeny - chyba że serwer wprost pozwoli przez CORS. W poście opisuję, jak działa ten mechanizm zgody serwera i czemu czasem widzisz preflight OPTIONS, a czasem nie.Wed, 27 May 2026 10:00:00 GMTweb-platformcorssecurityfetchsame-originhttphttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/browser-rendering-pipeline/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/browser-rendering-pipeline/Każdy element DOM przechodzi przez pięć etapów, zanim go zobaczysz, niezależnie od frameworka. Niektóre style odpalają tylko ostatni etap, inne uruchamiają wszystkie pięć. Stąd różnica w kosztach animacji - od jednego etapu composite po pełny reflow.Tue, 26 May 2026 10:00:00 GMTperformance-and-accessibilityperformancerenderingbrowserdomcssomhttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/garbage-collection-in-javascript/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/garbage-collection-in-javascript/Każdy obiekt, który tworzysz w JS, zajmuje miejsce w pamięci komputera. JavaScript usuwa nieużywane obiekty automatycznie, robiąc miejsce na nowe. Silnik czasem jednak nie potrafi rozpoznać, że dany obiekt nie jest już potrzebny - i wtedy obiekt zostaje w pamięci. Tak powstają memory leaki. Post o mechanizmie tego sprzątania (mark-and-sweep), o najczęstszych pułapkach i o tym, kiedy faktycznie sięgać po `WeakMap` czy `WeakRef`.Thu, 07 May 2026 12:00:00 GMTweb-platformjavascriptgarbage-collectionmemoryperformancepodstawyhttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/event-loop-in-javascript/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/event-loop-in-javascript/JavaScript ma jeden wątek, ale potrafi czekać na wiele rzeczy równocześnie. Sekret to event loop - prosty algorytm, który wybiera, co odpalić, gdy stack jest pusty. Microtaski wyprzedzają taski, render wpasowuje się między cyklami, a kolejność wykonania zaczyna mieć logiczny sens.Thu, 07 May 2026 10:00:00 GMTweb-platformjavascriptevent-loopasyncmicrotaskspodstawyhttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/this-in-javascript/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/this-in-javascript/`this` w JS zachowuje się dziwnie tylko dlatego, że ludzie patrzą nie tam, gdzie trzeba. Wartość `this` ustala się dopiero w momencie wywołania funkcji - są tylko cztery reguły, które to wywołanie może wybrać, plus arrow functions, które wyłamują się z całego systemu.Wed, 06 May 2026 10:00:00 GMTweb-platformjavascriptthis-keywordooppodstawyhttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/async-await-in-javascript/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/async-await-in-javascript/`async/await` wygląda jak magia: piszesz `await fetch(...)`, dostajesz wynik w kolejnej linijce, a wątek nie blokuje się ani na moment. Pod spodem nie ma magii - jest stary wzorzec generator + Promise + auto-runner, ukryty pod nowymi słowami `async` i `await`.Tue, 05 May 2026 14:00:00 GMTweb-platformjavascriptasyncawaitpromisesgeneratorspodstawyhttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/generators-in-javascript/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/generators-in-javascript/Zwykła funkcja w JS leci od góry do dołu, zwraca wynik i znika z pamięci. Generator jest inny - oznaczony `function*`, na każdym `yield` zatrzymuje swoje wykonanie, oddaje wartość i czeka na kolejne `.next()`. Mała zmiana w runtime, ale to ona stoi za sekwencjami liczonymi na żądanie i pod spodem `async/await`.Tue, 05 May 2026 11:50:00 GMTweb-platformjavascriptgeneratorsiteratorsasyncpodstawyhttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/hoisting-in-javascript/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/hoisting-in-javascript/Standardowe tłumaczenie hoistingu mówi, że deklaracje przesuwają się na górę kodu. [Specyfikacja ECMA-262](https://tc39.es/ecma262/ "ECMA-262 - aktualna specyfikacja JavaScript") nie definiuje hoistingu jako mechanizmu, a `let` zachowuje się tak, jakby tej zasady nie znał. Co więc naprawdę dzieje się przed wykonaniem twojego kodu i dlaczego TDZ wygląda dokładnie tak, jak wygląda?Sun, 03 May 2026 10:00:00 GMTweb-platformjavascripthoistingscopetdzpodstawyhttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/execution-context-in-javascript/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/execution-context-in-javascript/Każda linia JS musi gdzieś się wykonać, każda zmienna gdzieś żyć, każde wywołanie funkcji po sobie wrócić. Silnik trzyma to wszystko w dwóch strukturach - execution context (gdzie aktualnie jestem) i call stack (skąd przyszedłem). To one stoją za closure, this i asynchronicznością.Thu, 30 Apr 2026 10:00:00 GMTweb-platformjavascriptexecution-contextcall-stacksilnikpodstawyhttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/new-in-javascript/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/new-in-javascript/Słowo new w JS wygląda na krótkie, ale silnik uruchamia za nim cztery kroki naraz - tworzy pusty obiekt, podpina this, linkuje go do prototype'u funkcji i zwraca cały obiekt z powrotem. Bez new to samo trzeba napisać ręcznie z Object.create.Wed, 29 Apr 2026 10:00:00 GMTweb-platformjavascriptnew-operatorthis-keywordprototypeooppodstawyhttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/promises-in-javascript/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/promises-in-javascript/Async w JS bez Promise to callback hell - kod nie ma jak odwoływać się do trwającej operacji, a obsługa błędów siedzi osobno w każdym callbacku. Promise to obietnica wartości, która przyjdzie później - kod układa się płasko, a błędy łapiesz w jednym miejscu.Tue, 28 Apr 2026 10:00:00 GMTweb-platformjavascriptpromisesasyncevent-looppodstawyhttps://adrianzawadzki.dev/pl/blog/closure-in-javascript/https://adrianzawadzki.dev/pl/blog/closure-in-javascript/Funkcje w JS zwykle znikają ze swoją lokalną pamięcią. Closure łamie tę regułę - i to na niej opiera się module pattern, memoizacja, asynchroniczny JS i prywatny stan bez klas.Fri, 24 Apr 2026 10:00:00 GMTweb-platformjavascriptclosurescopepodstawy